Havuzlarda pH ölçmek ve pH bilgileri

Havuz suyu dengesinin en önemli faktörlerinden biri pH'dır. pH ölçüsü tıpkı depremlerin Richter ölçüsü gibi 1.0 fark 10 kat fark anlamına gelir. pH 7.0'da su nötr olup, altında asit ve üstünde baz olduğunu gösterir.

Gözlerimizin pH'ı 7.2-7.4 arasında olup, havuz için amaçladığımız değer bu değerlerdir. Klorun kullanılabilme oranı pH'a bağlı olduğu için, yüksek pH'larda klorun aktif oranı çok düşüktür ve düşük pH'larda klorun aktif oranı yükseldiği için klor çabuk uçup tükenir.

Parametreler

Havuzlar için ideal değeri 7.0 - 7.6 arasındadır.

Ne zaman ölçülür?

Ölçme sıklığı toplam alkalinite ve havuzun dengesine bağlıdır. Eğer TA istenilen değerinde ise ve pH pek değişmezse, haftada iki kez özel havuzlar için yeterlidir. Halka açık havuzlarda ölçümler klor ile birlikte günde 3 kez yapılmalıdır.

Test kit

Piyasada yaygın bulunan iki çeşit test kit vardır; sıvı solüstyon kullanan veya tabletli kitler. İkiside de "phenol red" diye bir kimyasal ile sonuca varırız. Tablette bulunan "klor yok edici" kimyasal daha net bir sonucu verip, sıvı solüsyonda klordan etkilenir.

Düşük pH

pH düşük olduğunda aşagıdaki sorunlar görülüyor:

• klor çabuk tükeniyor;
• sıvalı yüzeyler ve derz dolgular erir;
• metal aksamlar korozyona uğrar;
• sülfatlar oluşup, lekeler meydana gelir;
• gözler ve burunlar yanar;
• cilt kurur ve kaşınır;
• mayolar solup yıpranır.

Yüksek pH

pH yükseldiğinde bu sorunlar meydana gelir:

• klor etkisiz kalır ve havuz suyu bozulur;
• kireç oluşur ve kum filtreler tıkanabilir;
• su koyulaşır, bulanır ve parlaklığını kaybeder;
• gözler ve burunlar yanar;
• cilt kurur ve kaşınır.

Klor ve kloru ölçmek

Kloru ölçmek için test kit almaya gittiğinizde klorun iki ayrı değerini ölçmeniz gerektiğini unutmayınız. Piyasada en yaygın bulunan ve en ucuz olan test kitler sıvı solüsyonlar kullanılanlardır. Bunlardan uzak durmanız gerekiyor çünkü klor ölçümünde OTO (ortho tolidine) diye bir kimyasal kullanılıyor. OTO'nun olusturduğu 2 sorun vardır:

1. Serbest klor ancak1°C 'de doğru ölçüyü verir;
2. 1970'li yıllarında Avrupa'da kullanımı sınırlandırılmış ve bazı ülkelerde tamamen yasaklanmıştır çünkü OTO çok zehirli olan bir kanserojen maddedir.

Hangi test kit?

Tabletli test kitlerin kullanımı hem kolay hemde tam sonucu verir. Bir ölçü bir tablet ile yapıldığı için, yanılma payı yoktur ve miktarı şaşırılmaz.

Türkiye'de yeni piyasaya sürülen test çubukları hem iyi sonucu verir hemde kullanımı son derece basittir.

Neler ölçülür?

1. Serbest klor - suda dezenfekte edilebilen klordur;
2. Bağlı klor - amonyaklarla bağlı olan, istenilmeyen ve sağlığı tehdit eden klordur;
3. Toplam klor - serbest klor ve bağlı klorun toplamıdır.

Test kitlerin ölçtüğü değerler serbest klor ve toplam klor olup, bağlı klor bunlardan hesaplanabilir.

Parametreler

• Serbest klor 1.0 - 3.0mg/L arasında olmalıdır.
• Pool Wizard kullanılıyorsa serbest klor 0.3-0.8mg/L arasında istenir.
• Bağlı klor serbest klorun yarısından az olmalıdır.

Nasıl ölçülür?

Tabletli test kiti:

• haznesi su ile çalkalanıp doldurulur;
• 1 tane DPD1 tableti hazneye atıp, eriyene kadar çalkalanır. Serbest klor değeri okunur;
• hazneyi boşaltmadan 1 tane DPD3 tableti ilave edilip, eriyene kadar çalkalanır. Toplam klor değeri okunur.

Test çubukları:

• çubuk suya daldırılır. çıkartıktan sonra değerleri okunur.

Ne zaman ölçülür?

Havuzun kullanımına bağlı, ölçme programı oluşturulur. Villaların havuzlarında haftada 2-3 kez ölçülür. Halka açık havuzlarda ise günde 3 kez ölçülmelidir.

Yüzme havuzlarında stabilizatör
(siyanürik asit)

Klorun aktif hipokloröz asit çok uçucu ve hassas olduğu için, güneşin ultraviole ışınlarından ve ısıdan yok olur. Havuz suyunda bulunan stabilizatör (siyanürik asit) bu klorun kalkan görevini yapar ve güneşten koruyup uçmasına engel olur.

ABD'de yapılan bilimsel deneylere göre: "Güneşli bir günde stabilizatör içermeyen havuzlar 2-3 saat içerisinde klorun %90'nını kaybederler. Aynı koşullarda 25-50mg/L siyanürik asit içeren havuzlar yalnız klorun %10'nunu kaybederler." (White et. al. )

Stabilizatörün hem fazlası hemde azı havuzda sorunlara neden olur.

İdeal stabilizatör seviyesi 30-80mg/L arasındadır.

Fazla stabilizatör

Genelde stabilizatörlü klorun kullanımından dolayı stabilizatör seviyesi 80mg/L'yi aşar. Bu oranı geçtikten sonra "klor kitlenmesi"ne sebep olur. Stabilizatörün kalkan görevi olup, fazlası kloru hapsettiği için, klor görevini yapamaz hale gelir.

Fazla siyanürik asit suyun bozulmasına yol açtığı gibi, havuzun bulanması ve yeşermesine neden olur. Suyu düzeltmek için attığımız klor şoklar da bu sorunu artırır.

Stabilizatör tükenmez ve yok olmaz. Seviyesini düşürmek için havuzun suyunun bir kısmını atıp, taze su ile doldurulmalıdır.

Eksik stabilizatör

Stabilizatörü asgari seviyesine getirmek için (30mg/L) ya toz olarak ilave edilir, yada stabilizatör içeren bir toz klor bir müddet kullanılır.

Sürekli olarak stabilizatörlü klor kullanılırsa şoklanması için kullanılmaz. Stabilizatör seviyesi sıkı takip ister; en az 2-3 haftada bir ölçüp, yükselip yükselmediği kontrol edilir. Eğer stabilizatörsüz klor kullanılmıyorsa, stabilizatör seviyesi 80mg/L'ye yaklaştığında ters yikama sıklığı ve süresi artırılıp fazla su havuzdan atılmalıdır.